Đau đầu là triệu chứng khá phổ biến mà hầu hết mọi người từng trải qua ít nhất một lần trong đời. Nhưng khi cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội và kéo dài, đó có thể là đau đầu cấp tính – dấu hiệu cảnh báo một số vấn đề sức khỏe cần được lưu ý. Việc hiểu đúng “đau đầu cấp tính là bệnh gì”, nguyên nhân gây ra, cách nhận biết và xử lý đúng đắn giúp bạn chủ động chăm sóc sức khỏe bản thân và người thân hiệu quả hơn.
1. Đau đầu cấp tính là gì?
Đau đầu cấp tính là tình trạng đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội trong một thời gian ngắn, có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ. Khác với đau đầu mãn tính (xuất hiện kéo dài trong nhiều tuần hoặc tháng), đau đầu cấp tính thường đến nhanh và dữ dội, khiến người bệnh khó chịu ngay lập tức.
Đau đầu cấp tính không phải là một bệnh riêng biệt mà là triệu chứng của nhiều tình trạng bệnh lý khác nhau, từ nguyên nhân thông thường (mệt mỏi, căng thẳng) đến những nguyên nhân nghiêm trọng (xuất huyết não, chấn thương).
2. Nhận biết triệu chứng đau đầu cấp tính
Đau đầu cấp tính có thể biểu hiện theo nhiều cách khác nhau tùy nguyên nhân, nhưng thường gặp nhất là:
🔹 Đau đầu dữ dội, đột ngột
Cảm giác như “tới ngay”, đau như búa bổ, đau nhói ở một vùng hoặc toàn bộ đầu.
🔹 Cảm giác đau lan rộng
Đau có thể lan từ trán ra thái dương, sau gáy hoặc lên đỉnh đầu.
🔹 Kèm theo các triệu chứng khác
- Buồn nôn hoặc nôn
- Nhạy cảm với ánh sáng hoặc tiếng ồn
- Mờ mắt, chóng mặt
- Cứng cổ, khó cúi đầu
- Rối loạn ngôn ngữ, tê yếu tay chân (nếu nghiêm trọng)
Khi đau đầu xuất hiện đột ngột, mạnh và không giảm dù đã nghỉ ngơi, đó là lúc bạn nên chú ý nhiều hơn.
3. Nguyên nhân gây đau đầu cấp tính
Đau đầu cấp tính có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, được chia thành các nhóm chính sau:
3.1. Nguyên nhân thường gặp và ít nguy hiểm
Căng thẳng – stress
Khi bạn làm việc quá sức, thiếu ngủ, căng thẳng tinh thần kéo dài, cơ cổ và vai bị co cứng, dẫn đến đau âm ỉ hoặc đau nặng ở vùng trán, thái dương.
Thiếu ngủ hoặc ngủ không sâu giấc
Ngủ quá ít hoặc rối loạn giấc ngủ khiến não không được nghỉ ngơi đầy đủ → gây đau và mệt mỏi đầu.
Mất nước (dehydration)
Khi cơ thể thiếu nước, lưu lượng máu đến não giảm, gây ra cảm giác “đau nhức” và khó tập trung.
Sử dụng chất kích thích
Caffeine, rượu bia, thuốc lá có thể kích hoạt cơn đau đầu đột ngột ở người nhạy cảm.
3.2. Nguyên nhân bệnh lý nghiêm trọng cần chú ý
Đau đầu do huyết áp cao (hypertension)
Huyết áp tăng đột ngột có thể gây đau đầu dữ dội, chóng mặt, đau sau gáy. Nếu không kiểm soát, người bệnh dễ gặp biến chứng nguy hiểm như đột quỵ.
Viêm màng não – não (meningitis/encephalitis)
Đau đầu dữ dội kèm sốt, cứng cổ, buồn nôn và nhạy cảm ánh sáng là dấu hiệu cần đi khám ngay.
Xuất huyết não (không do chấn thương)
Đau đầu dữ dội “như sét đánh”, đột ngột và dữ dội là biểu hiện điển hình của xuất huyết não. Cần cấp cứu ngay để tránh hậu quả nặng nề.
Đột quỵ thiếu máu cục bộ (ischemic stroke)
Ngoài đau đầu dữ dội, người bệnh có thể mất khả năng nói, yếu nửa người, méo miệng.
Khối u não
Đau đầu kéo dài, tăng dần theo thời gian kèm mờ mắt, buồn nôn, rối loạn giấc ngủ có thể là dấu hiệu u não.
4. Khi nào đau đầu cấp tính là nguy hiểm?
Bạn nên đến gặp bác sĩ hoặc cấp cứu ngay nếu cơn đau đầu có các dấu hiệu sau:
✔ Đau dữ dội đột ngột, chưa từng gặp trước đây
✔ Đau kèm sốt cao, cứng cổ, buồn nôn nhiều
✔ Yếu nửa người, nói khó, mất thăng bằng
✔ Đau đầu kéo dài trên 24 giờ không giảm
✔ Đau đầu sau chấn thương dù nhẹ trước đó
Những dấu hiệu này có thể là cảnh báo các tình trạng cấp cứu thần kinh — không nên chủ quan.
5. Cách chẩn đoán đau đầu cấp tính
Để xác định nguyên nhân, bác sĩ có thể yêu cầu:
📌 Khám lâm sàng
Bác sĩ sẽ:
- Hỏi về triệu chứng (tần suất – mức độ – thời gian)
- Kiểm tra huyết áp, kiểm tra phản xạ thần kinh
📌 Xét nghiệm hình ảnh
Bao gồm:
- CT scan/CT não: Phát hiện xuất huyết, khối u, tổn thương rõ rệt
- MRI não: Đánh giá chi tiết cấu trúc não
- X-quang cổ: Nếu nghi ngờ đau do cơ – xương
📌 Xét nghiệm khác
- Xét nghiệm máu
- Test dịch não tủy (nếu nghi viêm màng não)
Hình ảnh và xét nghiệm giúp bác sĩ loại trừ nguyên nhân nghiêm trọng và định hướng điều trị phù hợp.
6. Cách điều trị đau đầu cấp tính
Cách xử lý cơn đau đầu cấp tính phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra.
💊 Điều trị tại nhà khi đau nhẹ
Nếu đau đầu do stress, thiếu ngủ hoặc mất nước:
- Nghỉ ngơi trong môi trường yên tĩnh
- Uống nhiều nước
- Massage nhẹ vùng thái dương và cổ
- Tránh ánh sáng mạnh, tiếng ồn
💊 Thuốc giảm đau
Bạn có thể dùng một số thuốc giảm đau không kê đơn như:
- Paracetamol
- Ibuprofen (nếu không dị ứng hoặc không có chống chỉ định)
⚠️ Lưu ý: Không lạm dụng thuốc giảm đau vì có thể gây nhờn thuốc hoặc đau đầu do thuốc.
🏥 Điều trị theo nguyên nhân
- Huyết áp cao: Bác sĩ kê thuốc hạ áp theo chỉ định
- Viêm màng não: Điều trị kháng sinh/kháng virus trong bệnh viện
- Đột quỵ hoặc xuất huyết não: Cần cấp cứu ngay và điều trị tích cực
Điều trị nguyên nhân gốc mới giúp giảm đau đầu một cách bền vững.
7. Lời khuyên phòng ngừa đau đầu cấp tính
Bạn có thể giảm nguy cơ đau đầu nếu duy trì:
🍽 Chế độ ăn uống lành mạnh
Giảm thực phẩm chứa caffeine, đường, đồ chiên rán; tăng rau xanh, trái cây tươi để bổ sung vitamin.
🚶♂️ Hoạt động thể chất điều độ
Tập thể dục nhẹ nhàng mỗi ngày giúp giảm stress, tăng tuần hoàn não.
🛌 Ngủ đủ giấc
Ngủ từ 7–8 giờ/ngày giúp não và cơ thể phục hồi tốt hơn.
😌 Giảm stress
Thực hành thiền, yoga, hít thở sâu giúp thư giãn hệ thần kinh.
8. Đau đầu cấp tính có thể tái phát không?
Câu trả lời là có, nếu bạn không kiểm soát các yếu tố nguy cơ như:
- Căng thẳng kéo dài
- Thiếu ngủ
- Mất nước thường xuyên
- Hút thuốc, uống rượu
Việc duy trì lối sống lành mạnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ là cách giúp bạn giảm tần suất các cơn đau đầu và chủ động chăm sóc sức khỏe lâu dài.
Đau đầu cấp tính là một triệu chứng hoàn toàn có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng không phải cơn nào cũng đơn giản. Đôi khi, đây là dấu hiệu của những tình trạng nghiêm trọng cần xử lý y tế đúng lúc.
👉 Khi bạn thấy đau đầu:
✔ Xuất hiện đột ngột và dữ dội
✔ Kèm dấu hiệu bất thường như sốt cao, cứng cổ, yếu liệt nửa người
✔ Không giảm dù đã nghỉ ngơi và dùng thuốc giảm đau
… — hãy ngay lập tức tới cơ sở y tế để được thăm khám chi tiết.
Hiểu rõ nguyên nhân, nắm vững cách xử lý đúng sẽ giúp bạn kiểm soát triệu chứng và bảo vệ sức khỏe toàn diện hơn mỗi ngày.