Tim đập nhanh là tình trạng phổ biến mà nhiều người từng trải qua ít nhất một lần trong đời. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ tim đập nhanh là bệnh gì, nguyên nhân gây ra từ đâu, dấu hiệu thế nào và khi nào cần điều trị y tế. Việc hiểu rõ những điều này sẽ giúp bạn chủ động chăm sóc sức khỏe tim mạch đúng cách hơn.
Tim đập nhanh là gì?
Tim đập nhanh (còn gọi là nhịp tim nhanh hay tachycardia) là tình trạng nhịp tim ở trạng thái nghỉ ngơi vượt quá 100 nhịp/phút – cao hơn mức bình thường của người khỏe mạnh (khoảng 60–100 nhịp/phút) khi không vận động. (www.heart.org)
Tim đập nhanh không nhất thiết là bệnh lý ngay lập tức — đôi khi có thể phản ứng bình thường của cơ thể khi vận động mạnh, căng thẳng hay xúc động — nhưng nếu xảy ra thường xuyên khi nghỉ ngơi, đó có thể là dấu hiệu của vấn đề cần được kiểm tra. (Mayo Clinic)
Triệu chứng nhận biết tim đập nhanh
Tùy theo mức độ và nguyên nhân, bạn có thể cảm nhận những biểu hiện sau:
🔹 Rối loạn nhịp tim rõ rệt
Cảm giác tim đập nhanh, mạnh, hoặc đập thất thường (đập thình thịch, rung lắc). (www.heart.org)
🔹 Cảm giác khó thở
Khi tim đập quá nhanh, lượng máu chưa kịp bơm ra toàn cơ thể, dẫn đến cảm giác hụt hơi hoặc thở nông. (Mayo Clinic)
🔹 Chóng mặt hoặc choáng váng
Do lượng oxy đến não bị giảm, bạn có thể bị mất cân bằng hoặc hoa mắt. (Mayo Clinic)
🔹 Đau ngực hoặc tức ngực
Đây có thể là triệu chứng cảnh báo tim thiếu oxy hoặc áp lực lên cơ tim gia tăng. (Mayo Clinic)
🔹 Mệt mỏi, yếu sức
Tim hoạt động quá nhanh khiến cơ thể nhanh hết năng lượng. (Mayo Clinic)
Nguyên nhân khiến tim đập nhanh
Tim đập nhanh bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau, từ phản ứng sinh lý bình thường đến rối loạn nhịp tim bệnh lý.
1. Phản ứng bình thường của cơ thể
Trường hợp này tim đập nhanh tạm thời và không nguy hiểm:
- Sau vận động mạnh hoặc tập thể dục
- Do cảm xúc mạnh như sợ hãi, lo lắng
- Sau khi uống nhiều caffeine, trà, nước tăng lực hoặc hút thuốc
- Phản ứng với sốt, mất nước hoặc môi trường nóng
→ Đây là những nguyên nhân sinh lý thông thường, không nhất thiết là bệnh lý. (verywellmedical.com) 
2. Rối loạn nhịp tim (arrhythmia)
Đây là nguyên nhân bệnh lý phổ biến gây tim đập nhanh khi nghỉ:
- SVT (Supraventricular tachycardia): Do bất thường trong tín hiệu điện ở phần trên của tim, gây nhịp tim nhanh bất ngờ. (worcsacute.nhs.uk)
- AFib (Rung nhĩ): Nhịp tim nhanh, bất thường và dễ dẫn đến hình thành cục máu đông. (Mayo Clinic)
- VT (Nhịp nhanh thất): Nhịp tim cao từ buồng tim dưới, có thể rất nguy hiểm nếu kéo dài lâu. (massgeneralbrigham.org)
3. Nguyên nhân y tế khác
Ngoài rối loạn nhịp tim, nhiều tình trạng khác cũng gây tim đập nhanh:
- Cường giáp (hyperthyroidism): Tuyến giáp hoạt động mạnh làm tăng nhịp tim. (The Kingsley Clinic)
- Mất cân bằng điện giải: Thiếu kali, magie, natri… gây rối loạn nhịp tim. (verywellmedical.com)
- Một số thuốc, chất kích thích hoặc thậm chí dùng chất gây nghiện có thể kích hoạt nhịp tim nhanh. (www.heart.org)
Khi nào tim đập nhanh là nguy hiểm?
Không phải lúc nào tim đập nhanh cũng là điều đáng lo, nhưng bạn cần chú ý và thăm khám ngay nếu tình trạng xảy ra kèm theo:
✔ Đau ngực kéo dài
✔ Khó thở nhiều
✔ Ngất xỉu hoặc hoa mắt dữ dội
✔ Nhịp tim rất cao (trên 120–130 nhịp/phút) khi nghỉ
✔ Tim đập nhanh kèm buồn nôn, mệt lả
→ Những dấu hiệu này có thể là ưu trương của bệnh tim mạch nguy hiểm như rung nhĩ, nhịp nhanh thất, thậm chí dẫn đến đột tử nếu không xử lý sớm. (Mayo Clinic)
Cách chẩn đoán và khám tim đập nhanh
Để xác định chính xác nguyên nhân, bác sĩ thường thực hiện:
- Đo điện tâm đồ (ECG): Đo nhịp tim và sóng điện tim. (www.heart.org)
- Holter 24 giờ: Theo dõi nhịp tim liên tục trong ngày. (Mayo Clinic)
- Siêu âm tim, xét nghiệm máu: Đánh giá cấu trúc tim và tìm nguyên nhân toàn thân. (Mayo Clinic)
Cách điều trị tim đập nhanh hiệu quả
Mục tiêu điều trị là làm giảm triệu chứng, ổn định nhịp tim và phòng ngừa biến chứng trong tương lai.
1. Điều chỉnh lối sống
- Giảm caffeine, rượu, thuốc lá
- Quản lý stress bằng thiền, yoga
- Tập luyện đều đặn, ngủ đủ giấc
→ Đây là bước đầu tiên giúp giảm nhịp tim nhanh do yếu tố sinh lý. (Mayo Clinic)
2. Thuốc điều hòa nhịp tim
Trong một số trường hợp bệnh lý, bác sĩ có thể kê thuốc để:
- Làm chậm nhịp tim
- Ổn định sóng điện tim
- Hỗ trợ ngăn ngừa tình trạng tái diễn
→ Việc dùng thuốc phải theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ tim mạch. (Mayo Clinic)
3. Các kỹ thuật y tế
Nếu tình trạng rối loạn nhịp kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định:
- Vagal maneuvers: Thao tác kích thích dây thần kinh phế vị giúp giảm nhanh nhịp tim trong một số trường hợp. (Mayo Clinic)
- Cardioversion: Sốc điện điều chỉnh nhịp tim khi thuốc không hiệu quả. (Mayo Clinic)
- Can thiệp điện sinh lý và ablation: Loại bỏ ổ nhịp bất thường gây tim đập nhanh. (Mayo Clinic)
Lời khuyên để bảo vệ tim mạch
🫀 Ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế muối và chất béo xấu.
🫀 Kiểm soát huyết áp, đường huyết và cholesterol thường xuyên.
🫀 Khám định kỳ tim mạch nếu có tiền sử gia đình hoặc yếu tố nguy cơ.
🫀 Tránh sử dụng chất kích thích và thuốc không kê đơn kéo dài. (Mayo Clinic)
Tim đập nhanh có thể là phản ứng sinh lý bình thường hoặc dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng. Bạn không nên bỏ qua dù chỉ là một vài lần xảy ra khi nghỉ ngơi hoặc có triệu chứng kèm theo khác như đau ngực, khó thở hay ngất xỉu.
👉 Nếu tim đập nhanh xảy ra thường xuyên hoặc kèm dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và chẩn đoán chính xác. Sức khỏe tim mạch luôn là điều quan trọng nhất, và việc nắm rõ tình trạng của mình giúp bạn sống khỏe hơn từng ngày. (Mayo Clinic)